Gọt hàm bị liệt mặt: 5 Sự thật và cách phòng ngừa biến chứng từ chuyên gia

Gọt hàm bị liệt mặt là biến chứng nguy hiểm, xảy ra khi dây thần kinh vùng mặt bị tổn thương trong quá trình phẫu thuật. Nguyên nhân chủ yếu do kỹ thuật bác sĩ kém, thao tác sai lệch làm đứt dây thần kinh, gây tê liệt, mặt đơ cứng, hoặc mất cảm giác tạm thời/vĩnh viễn. Theo Hiệp hội Phẫu thuật Hàm mặt Hoa Kỳ (AAOMS), biến chứng liên quan đến dây thần kinh chỉ chiếm khoảng 1–5%, và phần lớn là tê tạm thời, không phải liệt vĩnh viễn.

I – Gọt hàm có bị liệt mặt không?

Phẫu thuật gọt hàm chuẩn y khoa không gây liệt mặt, vì bác sĩ chỉ can thiệp vào cấu trúc xương và phần mềm bên ngoài, tránh xa các nhánh thần kinh vận động chính. Cảm giác “liệt” mà nhiều người lo ngại thực chất thường là tê môi, tê cằm tạm thời do dây thần kinh bị kích thích sau mổ.

Tình trạng liệt mặt là biến chứng ngoài ý muốn, thường xuất hiện khi có sự tổn thương trực tiếp hoặc gián tiếp đến dây thần kinh số VII. Dưới đây là những nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro này:

• Sai sót kỹ thuật trong quá trình phẫu thuật: Nếu bác sĩ thiếu kinh nghiệm, việc xác định vị trí dây thần kinh có thể không chính xác. Tuy nhiên, với công nghệ hiện đại, nguy cơ này hiện đã được giảm thiểu đáng kể.
• Phản ứng sưng nề chèn ép dây thần kinh: Sau mổ, mô mềm sưng có thể gây chèn ép tạm thời. Tình trạng này thường cải thiện sau vài tuần khi sưng giảm.
• Sai lệch cấu trúc giải phẫu: Một số khách hàng có đường đi của dây thần kinh nằm thấp hơn bình thường, nếu không được chụp phim CT Cone Beam 3D để khảo sát kỹ lưỡng, bác sĩ rất dễ can thiệp phạm vào.

II – Dấu hiệu biến chứng liệt mặt sau gọt hàm

Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường là chìa khóa để xử lý kịp thời và hạn chế di chứng vĩnh viễn. Khách hàng cần theo dõi sát sao biểu cảm gương mặt sau khi tình trạng sưng nề đã thuyên giảm thông qua các biểu hiện cụ thể sau:

• Méo miệng rõ rệt khi cười hoặc nói
• Không kiểm soát được cơ mặt một bên
• Mất cảm giác hoàn toàn kéo dài
• Khó nhắm mắt hoặc cử động cơ mặt
• Tê lan rộng kèm đau tăng dần

III – Tê môi sau gọt hàm có phải bị liệt mặt không?

Tê môi sau gọt hàm không phải là liệt mặt. Đây là hiện tượng rối loạn cảm giác do dây thần kinh huyệt ổ răng dưới bị kéo căng hoặc chèn ép nhẹ trong lúc bóc tách mô, ảnh hưởng đến cảm giác ở môi và cằm nhưng không làm mất khả năng vận động.

Theo AAOMS, tỷ lệ tê tạm thời khoảng 1–5% và đa phần tự hồi phục trong vài tuần đến vài tháng. Điểm khác biệt quan trọng là cơ mặt vẫn hoạt động bình thường, không bị mất kiểm soát.

IV – Gọt hàm có bị méo miệng không?

Méo miệng có thể xảy ra sau gọt hàm hầu hết do sưng nề không đều. Khi mô mềm ổn định, miệng sẽ cân đối trở lại sau khoảng 2 – 4 tuần. Nếu méo kéo dài hoặc ngày càng rõ, cần kiểm tra để loại trừ tổn thương thần kinh. Theo thống kê từ ISAPS, đa số trường hợp ổn định sau 2–4 tuần.

V – Gọt hàm có biến chứng gì không?

Gọt hàm được đánh giá an toàn nếu thực hiện đúng quy trình tại bệnh viện được cấp phép. Tuy nhiên, như mọi đại phẫu khác, nó vẫn tiềm ẩn một số rủi ro về sưng bầm, nhiễm trùng, chảy máu hoặc không cân đối giữa hai bên hàm.

• Nhiễm trùng vết mổ: Xảy ra do công tác vô trùng không đảm bảo hoặc vệ sinh răng miệng hậu phẫu kém, biểu hiện qua tình trạng sưng đau kéo dài và có mủ.
• Chảy máu hậu phẫu: Tình trạng máu chảy không cầm được do tổn thương mạch máu lớn hoặc rối loạn đông máu, cần được xử lý cấp cứu ngay lập tức.
• Lệch mặt, mất cân đối: Do bác sĩ cắt xương không đều giữa hai bên hoặc sự co kéo của mô mềm trong quá trình lành thương gây mất thẩm mỹ.

VI – Gọt hàm và trượt cằm cái nào dễ ảnh hưởng thần kinh hơn?

Cả hai phương pháp đều có nguy cơ ảnh hưởng dây thần kinh nhưng ở mức thấp. Gọt hàm tác động vùng hàm dưới, trong khi trượt cằm liên quan vùng cằm. Theo Aesthetic Surgery Journal, tỷ lệ biến chứng của cả hai đều thấp nếu thực hiện đúng kỹ thuật. Yếu tố quyết định không nằm ở phương pháp mà là tay nghề bác sĩ và hệ thống hỗ trợ.

VII – Dấu hiệu cần tái khám ngay sau gọt hàm?

Để đảm bảo an toàn, khách hàng không nên chủ quan trước các phản ứng của cơ thể. Hãy liên hệ với bác sĩ ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo sau:

• Sưng đau tăng dần, không giảm
• Sốt hoặc mệt mỏi kéo dài
• Tê không cải thiện sau nhiều tuần
• Méo miệng rõ rệt
• Chảy dịch hoặc mủ tại vết mổ

VIII – Làm gì để giảm nguy cơ biến chứng khi gọt hàm?

Phòng ngừa biến chứng bắt đầu từ việc lựa chọn đúng cơ sở thực hiện và tuân thủ nghiêm ngặt lộ trình chăm sóc từ bác sĩ. Khách hàng cần chọn đúng cơ sở uy tín, ưu tiên nơi có công nghệ hiện đại, kiểm tra sức khỏe tổng quát và tuân thủ chăm sóc hậu phẫu.

• Lựa chọn bệnh viện thẩm mỹ uy tín: Khách hàng nên thực hiện tại các bệnh viện có chuyên khoa Răng Hàm Mặt riêng biệt, nơi sở hữu hệ thống phòng mổ vô trùng và đội ngũ gây mê hồi sức chuyên nghiệp.
• Công nghệ hình ảnh và thiết bị hiện đại: Yêu cầu được chụp phim CT Cone Beam 3D và sử dụng công nghệ mô phỏng xương hàm khi thăm khám để có phác đồ can thiệp chính xác.
• Tuân thủ chăm sóc hậu phẫu: Ăn mềm, uống thuốc đúng và vệ sinh đúng cách giúp hạn chế viêm nhiễm. Đây là giai đoạn quyết định tốc độ hồi phục.
• Kiểm tra sức khỏe tổng quát kỹ lưỡng: Khách hàng cần trung thực khai báo tiền sử bệnh lý và thực hiện đầy đủ các xét nghiệm máu, đo huyết áp, nhịp tim. Việc này giúp bác sĩ loại trừ các nguy cơ chống chỉ định và xây dựng phương án phẫu thuật an toàn nhất cho thể trạng của từng người.

IX – Câu hỏi thường gặp gọt hàm bị liệt mặt

Cười bị lệch sau gọt hàm có đáng lo không?

Trong 2 tuần đầu, cười lệch thường do sưng nề không đều. Khách hàng nên theo dõi thêm, nếu tình trạng này kéo dài quá 1 tháng kèm theo mất cảm giác vận động thì cần tới bác sĩ để kiểm tra

Tổn thương dây thần kinh sau mổ hàm chụp phim có thấy không?

Phim X-quang hoặc CT thông thường chủ yếu quan sát cấu trúc xương và vị trí nẹp vít. Để đánh giá tổn thương thần kinh, bác sĩ thường dựa vào các xét nghiệm dẫn truyền thần kinh hoặc điện cơ đồ (EMG) để xác định mức độ và vị trí bị ảnh hưởng.

Sau gọt hàm bị tê một bên mặt có nên tự massage không?

Khách hàng tuyệt đối không nên tự massage mạnh vào vùng hàm mặt trong tháng đầu tiên khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc tác động lực không đúng cách có thể làm tăng sưng nề, dịch chuyển nẹp vít hoặc gây kích ứng thêm cho dây thần kinh đang trong quá trình hồi phục.

Người từng có bệnh lý thần kinh trước đó có cần thận trọng hơn không?

Khách hàng có tiền sử bệnh lý thần kinh cần được hội chẩn kỹ lưỡng giữa bác sĩ phẫu thuật và bác sĩ chuyên khoa nội thần kinh. Việc này giúp đánh giá khả năng chịu đựng của hệ thần kinh và dự phòng các phản ứng ngoài ý muốn.

Theo bác sĩ Edward Nguyễn – Trưởng khoa Răng Hàm Mặt tại Bệnh viện Thẩm mỹ Kangnam Sài Gòn, liệt mặt sau gọt hàm là biến chứng cực kỳ hiếm nếu phẫu thuật đúng kỹ thuật. Ông cho biết phần lớn trường hợp chỉ là tê tạm thời và sẽ hồi phục theo thời gian, khách hàng không nên quá lo lắng mà cần tuân thủ hướng dẫn hậu phẫu để đạt kết quả tốt nhất.