
Bài này giúp bạn
- Hiểu vì sao tê môi, tê cằm thường gặp sau cắt xương hàm dưới.
- Nắm các mốc hồi phục cảm giác từ vài tuần đến khoảng 12 tháng.
- Phân biệt tê đang hồi phục với dấu hiệu cần bác sĩ kiểm tra.
Phạm Thị Mai Hoa, 26 tuổi, Bắc Ninh: "Tôi 26 tuổi, hô do xương hai hàm, bác sĩ bảo phải cắt xương cả hàm trên và hàm dưới. Mổ xong bị tê môi, tê cằm có phải ai cũng bị không, bao lâu hết, có người tê vĩnh viễn không?"
Bác sĩ giải đáp
Không phải ai cũng bị, nhưng tê môi, tê cằm giai đoạn đầu gặp ở phần lớn ca cắt xương hàm dưới, do dây thần kinh răng dưới bị kéo giãn hoặc chèn ép khi di chuyển xương. Đa số hồi phục dần, thường rõ trong 3–6 tháng, có trường hợp tiếp tục cải thiện đến khoảng 12 tháng. Một tỉ lệ nhỏ còn tê một phần kéo dài, đặc biệt khi dây thần kinh bị tổn thương cấu trúc.
- Hiện tượng phổ biến: Tê môi, cằm xảy ra do dây thần kinh cảm giác (đặc biệt là dây thần kinh răng dưới) bị căng giãn hoặc chèn ép tạm thời trong quá trình cắt, di chuyển xương.
- Thời gian hồi phục: Phần lớn trường hợp cảm giác hồi phục dần trong 3–6 tháng, một số cần đến khoảng 12 tháng.
- Nguy cơ tê kéo dài: Ít gặp nhưng có thật; thường liên quan đến dây thần kinh bị tổn thương cấu trúc, khi đó cảm giác có thể không trở lại hoàn toàn.
- Dây thần kinh răng dưới bị kéo giãn là nguyên nhân chính gây tê.
- 3–6 tháng là giai đoạn phần lớn trường hợp hồi phục cảm giác rõ.
- Một tỉ lệ nhỏ còn tê một phần kéo dài, nhất là sau mổ hàm dưới.
- CT/CBCT trước mổ giúp xác định đường đi dây thần kinh.
1 Vì sao phẫu thuật hai hàm dễ gây tê môi, tê cằm?
Tê môi, tê cằm sau phẫu thuật hai hàm chủ yếu do các dây thần kinh cảm giác bị kéo căng, chèn ép hoặc chịu tác động trong quá trình cắt và di chuyển xương hàm. Tình trạng này thường rõ hơn ở môi dưới và cằm vì dây thần kinh đi qua bên trong xương hàm dưới.
- Hàm trên: Bác sĩ thường sử dụng kỹ thuật Le Fort I để đưa xương hàm đến vị trí phù hợp. Sau mổ, người bệnh có thể bị tê môi trên, vùng má hoặc quanh cánh mũi do ảnh hưởng đến các nhánh thần kinh cảm giác tại đây.
- Hàm dưới: Kỹ thuật BSSO được sử dụng để điều chỉnh vị trí xương hàm dưới. Do đường cắt nằm gần dây thần kinh răng dưới, người bệnh có nguy cơ tê môi dưới, cằm, nướu và một số răng hàm dưới.

2 Các mốc thời gian hồi phục phổ biến
Tê môi và cằm sau phẫu thuật hai hàm thường giảm dần sau vài tuần đến vài tháng; phần lớn hồi phục rõ trong 3–6 tháng, một số trường hợp tiếp tục cải thiện đến khoảng 12 tháng, tùy cơ địa và mức độ can thiệp xương.
- 1 – 2 tuần đầu: Cảm giác tê bì, sưng nề thường rõ rệt nhất do mô mềm và dây thần kinh vùng hàm mặt bị tác động hoặc chèn ép tạm thời.
- 2 – 4 tuần: Cảm giác tê bắt đầu thuyên giảm dần ở nhiều trường hợp khi tình trạng sưng nề lớn giảm đi.
- 3 – 6 tháng: Phần lớn trường hợp cảm giác hồi phục rõ khi cấu trúc xương và mô mềm ổn định lại; một số người tiếp tục cải thiện chậm đến khoảng 12 tháng.
3 Tê môi, tê cằm sau mổ hai hàm có hết hẳn không?
Đa số trường hợp tê môi, tê cằm sau phẫu thuật hai hàm hồi phục dần theo thời gian. Một tỉ lệ nhỏ còn tê một phần kéo dài, cảm giác không trở lại hoàn toàn; nguy cơ này cao hơn ở vùng hàm dưới.
Tình trạng tê kéo dài thường liên quan đến mức độ tổn thương dây thần kinh:
- Tổn thương nhẹ: Dây thần kinh bị kéo căng hoặc chèn ép nhưng vẫn giữ được cấu trúc. Khả năng hồi phục thường tốt hơn.
- Tổn thương nặng hơn: Một phần sợi thần kinh bị ảnh hưởng khiến quá trình hồi phục diễn ra chậm, cảm giác có thể không trở lại hoàn toàn.
- Tổn thương nghiêm trọng: Dây thần kinh bị đứt hoặc tổn thương cấu trúc nặng, làm tăng nguy cơ mất cảm giác lâu dài.
4 Phân biệt tê môi bình thường và dấu hiệu cần kiểm tra sau phẫu thuật hàm
Tê giảm dần theo thời gian thường là biểu hiện thuận lợi của quá trình hồi phục. Ngược lại, tình trạng mất cảm giác không cải thiện, tê tăng lên hoặc xuất hiện đau dữ dội cần được bác sĩ kiểm tra.
| Biểu hiện | Tê trong quá trình hồi phục | Dấu hiệu cần kiểm tra |
|---|---|---|
| Thời điểm xuất hiện | Xuất hiện ngay sau mổ | Mới xuất hiện muộn hoặc đột ngột nặng lên |
| Mức độ cảm giác | Tê, giảm cảm giác nhưng cải thiện dần | Mất cảm giác sâu, không cải thiện qua các lần tái khám |
| Cảm giác kèm theo | Ngứa ran, châm chích nhẹ | Đau buốt như điện giật, đau bỏng rát tăng dần |
| Phạm vi tê | Thu hẹp theo thời gian | Vùng tê lan rộng hoặc tăng rõ rệt |
| Diễn biến sau 3–6 tháng | Có tiến triển hồi phục | Không ghi nhận cải thiện, cần đánh giá thần kinh |
Bảng trên chỉ giúp người bệnh nhận biết các biểu hiện cần chú ý, không thay thế việc khám trực tiếp.
5 Yếu tố nào tăng nguy cơ tê môi, tê cằm kéo dài?
Nguy cơ tê kéo dài phụ thuộc chủ yếu vào mức độ tác động lên dây thần kinh trong phẫu thuật, phạm vi di chuyển xương và đặc điểm giải phẫu từng người. Không phải cứ phẫu thuật cả hai hàm thì nguy cơ tổn thương thần kinh sẽ giống nhau.
Một số yếu tố cần lưu ý gồm:
- Vị trí dây thần kinh: Dây thần kinh nằm sát đường cắt xương khiến việc bảo vệ trong phẫu thuật khó khăn hơn.
- Mức độ di chuyển xương hàm: Những trường hợp phải dịch chuyển hàm dưới nhiều có thể làm dây thần kinh bị kéo căng hoặc chịu áp lực lớn hơn.
- Kỹ thuật phẫu thuật: Việc tách xương, thao tác gần dây thần kinh và cố định xương có ảnh hưởng đến nguy cơ rối loạn cảm giác.
- Mức độ tổn thương thần kinh: Dây thần kinh chỉ bị chèn ép tạm thời thường có tiên lượng tốt hơn trường hợp bị tổn thương cấu trúc.
- Tuổi và khả năng hồi phục: Tuổi càng cao thường đi kèm nguy cơ hồi phục thần kinh kém hơn, dù không tự quyết định kết quả hồi phục.
- Biến chứng sau phẫu thuật: Sưng nề quá mức, tụ máu hoặc nhiễm trùng có thể khiến quá trình hồi phục trở nên phức tạp.

Ngoài ra, người từng có cảm giác tê bất thường trước phẫu thuật cần thông báo rõ với bác sĩ để tránh nhầm lẫn giữa triệu chứng có sẵn và ảnh hưởng xuất hiện sau mổ.
6 Làm thế nào để giảm nguy cơ tê môi, tê cằm khi phẫu thuật hai hàm?
Đánh giá chính xác vị trí dây thần kinh trước mổ, lựa chọn kỹ thuật phù hợp và thực hiện phẫu thuật đúng chuyên môn là những biện pháp quan trọng để hạn chế nguy cơ tê kéo dài.
Trước khi phẫu thuật, người bệnh cần được:
- Chụp phim CT hoặc CBCT theo chỉ định: Giúp bác sĩ khảo sát cấu trúc xương hàm và đường đi của dây thần kinh trong xương.
- Phân tích mức độ sai lệch hai hàm: Xác định cần di chuyển hàm trên, hàm dưới bao nhiêu và theo hướng nào.
- Lập kế hoạch phẫu thuật: Xác định đường cắt xương, mức độ di chuyển và phương án bảo vệ các cấu trúc quan trọng.
- Đánh giá khớp cắn: Phối hợp kế hoạch niềng răng trước hoặc sau mổ khi cần thiết, nhằm duy trì chức năng ăn nhai và sự ổn định.
- Trao đổi rõ nguy cơ biến chứng: Bác sĩ cần giải thích khả năng tê tạm thời, tê kéo dài và những giới hạn của việc hồi phục thần kinh.

Nơi thực hiện: tại Kangnam, phẫu thuật cắt xương hàm mặt gây mê nội khí quản chỉ thực hiện ở tuyến bệnh viện: 190 Trường Chinh, Hà Nội (giấy phép 194/BYT-GPHĐ) và 666 Cách Mạng Tháng 8, TP.HCM (giấy phép 287/BYT-GPHĐ); các viện tại tỉnh chỉ tư vấn và tái khám.
7 Một số câu hỏi thường gặp
Tê môi, tê cằm sau phẫu thuật hai hàm có gây liệt mặt không?
Tê môi, tê cằm đơn thuần không phải là liệt mặt. Dây thần kinh cảm giác và dây thần kinh điều khiển cơ mặt có chức năng khác nhau, vì vậy người bệnh vẫn có thể cười, nói và cử động môi bình thường dù vùng môi đang bị tê.
Sau phẫu thuật hai hàm chỉ bị tê một bên môi có bình thường không?
Tê một bên môi hoặc cằm có thể xảy ra sau phẫu thuật hai hàm do mức độ tác động lên dây thần kinh ở mỗi bên khác nhau. Bác sĩ cần theo dõi sự hồi phục của từng bên, đặc biệt khi một bên mất cảm giác nhiều hoặc không cải thiện.
Sau phẫu thuật hai hàm bị tê cằm có ảnh hưởng đến ăn uống không?
Tê cằm và môi dưới có thể gây bất tiện khi ăn uống, khiến người bệnh khó cảm nhận thức ăn chạm môi hoặc vô tình cắn môi. Tình trạng này thường giảm khi cảm giác hồi phục, nhưng cần thận trọng với thức ăn nóng trong thời gian đầu.
Nếu cần bác sĩ thăm khám trực tiếp và tư vấn phương án phù hợp, khách hàng có thể liên hệ Hotline 0968.999.777 của Kangnam để đặt lịch.
Nguồn tham khảo1 nguồn · 11/2026
Thông tin tham khảo, không thay thế chỉ định của bác sĩ. Kết quả tùy cơ địa.


