Sụp mí bẩm sinh là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và khi nào cần điều trị

Sụp mí bẩm sinh khiến gương mặt trông mất thẩm mỹ, làm hạn chế tầm nhìn, có thể ảnh hưởng và làm giảm thị lực nếu bị sụp mí nặng. Nhờ sự phát triển của nền y học hiện đại, ngày này các bác sĩ đã có thể chữa sụp mí mắt bẩm sinh dứt điểm, loại bỏ khuyết điểm sụp mí hoàn toàn.

I/ Sụp mí bẩm sinh là gì?

Sụp mí bẩm sinh là tình trạng mí mắt trên bị sa xuống ngay từ khi sinh ra do cơ nâng mi phát triển kém hoặc bất thường, khiến mắt không mở to bình thường. Theo y khoa, mức độ sụp mí được đánh giá dựa trên khả năng nâng mi và mức che phủ đồng tử, có thể từ nhẹ đến nặng.

Cần phân biệt sụp mí bẩm sinh với sụp mí mắc phải. Sụp mí bẩm sinh xuất hiện từ lúc sinh hoặc rất sớm sau sinh và liên quan đến yếu tố phát triển cơ mi. Trong khi đó, sụp mí mắc phải thường xảy ra ở người lớn do lão hóa, chấn thương, phẫu thuật mắt, bệnh thần kinh hoặc bệnh lý cơ.

Đối tượng thường gặp của sụp mí bẩm sinh là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Tình trạng này có thể ảnh hưởng một bên hoặc cả hai bên mắt. Nếu sụp mí nặng, che đồng tử, trẻ có nguy cơ giảm thị lực, nhược thị hoặc ảnh hưởng sự phát triển thị giác nếu không được theo dõi và can thiệp phù hợp.

Sụp mí mắt bẩm sinh là tình trạng một hoặc cả hai mí mắt trên bị trễ xuống quá mức

II/ Nguyên nhân gây sụp mí bẩm sinh

Sụp mí bẩm sinh là tình trạng mí trên che phủ một phần đồng tử ngay từ khi sinh ra, nguyên nhân chủ yếu liên quan đến cấu trúc cơ và thần kinh điều khiển mí mắt.

Bất thường cơ nâng mi:

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Cơ nâng mi trên có thể phát triển kém, ngắn hoặc xơ hóa bẩm sinh, khiến mí mắt không được nâng lên đầy đủ. Mức độ sụp mí phụ thuộc vào khả năng co kéo còn lại của cơ này.

Rối loạn thần kinh chi phối mi:

Một số trường hợp sụp mí bẩm sinh liên quan đến bất thường dây thần kinh vận động chi phối cơ nâng mi, điển hình như liệt dây thần kinh số III bẩm sinh. Điều này làm tín hiệu điều khiển cơ nâng mi bị suy giảm hoặc không ổn định.

Yếu tố di truyền:

Sụp mí bẩm sinh có thể mang yếu tố di truyền, nhưng không phải lúc nào cũng xảy ra. Một số gia đình ghi nhận nhiều thế hệ bị sụp mí, trong khi nhiều trường hợp xuất hiện đơn lẻ, không có tiền sử gia đình rõ ràng.

Khi cơ nâng mi phát triển không đầy đủ hoặc yếu, mí mắt sẽ bị trễ xuống

III/ Dấu hiệu nhận biết sụp mí bẩm sinh

Dấu hiệu sụp mí bẩm sinh gồm mí trên che một phần đồng tử, trẻ hay ngẩng đầu hoặc nhướn mày khi nhìn, nhìn không rõ và có thể sụp một bên hoặc cả hai bên mắt. Phát hiện sớm giúp hạn chế ảnh hưởng đến thị lực và sự phát triển thị giác.

• Mí che một phần hoặc toàn bộ đồng tử: khiến mắt trông nhỏ hơn bình thường và hạn chế tầm nhìn.
• Trẻ bị sụp mí bẩm sinh thường có xu hướng ngẩng đầu hoặc nhướn mày khi nhìn để bù lại phần mí che khuất, đặc biệt khi tập trung nhìn xa.
• Trẻ có thể nhìn không rõ, dễ mỏi mắt, kém tập trung hoặc phản ứng chậm với các vật thể xung quanh.
• Tình trạng sụp mí có thể xảy ra một bên hoặc cả hai bên mắt. Sụp một bên dễ gây mất cân đối khuôn mặt, trong khi sụp hai bên có nguy cơ ảnh hưởng thị lực cao hơn.

Khó tập trung nhìn vào một vật thể trong thời gian dài

IV/  Sụp mí bẩm sinh có ảnh hưởng đến thị lực không?

Sụp mí bẩm sinh có thể ảnh hưởng đến thị lực, đặc biệt khi mí sụp che một phần hoặc toàn bộ đồng tử. Ở trẻ nhỏ, tình trạng che trục nhìn kéo dài làm hình ảnh vào mắt bị mờ, tăng nguy cơ nhược thị (mắt lười) – tức thị lực kém phát triển dù không có tổn thương thực thể rõ ràng.

Ngoài ra, trẻ có thể phải ngước cằm, nhướn mày để nhìn rõ hơn, lâu dài ảnh hưởng tư thế và sự phối hợp thị giác. Vì hệ thị giác của trẻ phát triển mạnh trong những năm đầu đời, việc theo dõi sớm giúp đánh giá mức độ che trục nhìn, phát hiện nhược thị, loạn thị kèm theo và quyết định thời điểm can thiệp phù hợp, tránh giảm thị lực vĩnh viễn.

V/ Thời điểm điều trị sụp mí bẩm sinh

Thời điểm điều trị sụp mí bẩm sinh phụ thuộc vào mức độ che phủ đồng tử và nguy cơ ảnh hưởng thị lực. Việc can thiệp đúng lúc giúp ngăn nhược thị và rối loạn thị giác lâu dài.

Khi nào cần can thiệp sớm:

Nếu mí sụp che một phần hoặc toàn bộ đồng tử, gây cản trở trục nhìn, trẻ cần được đánh giá và can thiệp sớm, thường trong những năm đầu đời. Trường hợp sụp mí nặng có nguy cơ gây nhược thị, lác hoặc ảnh hưởng phát triển thị lực.

Trường hợp có thể theo dõi:

Với sụp mí nhẹ, không che đồng tử và không ảnh hưởng thị lực, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ, can thiệp khi trẻ lớn hơn và cấu trúc mắt ổn định.

Vai trò của bác sĩ chuyên khoa mắt:

Bác sĩ nhãn khoa đánh giá chức năng thị giác, mức độ sụp mí và quyết định thời điểm điều trị phù hợp cho từng trẻ.

VI/ Các phương pháp điều trị sụp mí bẩm sinh hiện nay

Sụp mí bẩm sinh là tình trạng mí trên sa thấp ngay từ khi sinh ra, chủ yếu do cơ nâng mi phát triển kém hoặc hoạt động yếu. Việc điều trị phụ thuộc vào mức độ sụp mí, chức năng cơ nâng mi và ảnh hưởng đến thị lực.

Điều trị bảo tồn (theo dõi):

Áp dụng cho các trường hợp sụp mí nhẹ, không che trục nhìn và không gây nhược thị. Trẻ cần được theo dõi định kỳ bởi bác sĩ chuyên khoa mắt để đánh giá thị lực, khả năng bù trừ của cơ trán và sự phát triển của mắt. Điều trị bảo tồn không làm mí nâng lên mà chỉ nhằm phát hiện sớm biến chứng thị giác.

Phẫu thuật chỉnh hình cơ nâng mi:

Là phương pháp điều trị chính trong sụp mí bẩm sinh trung bình đến nặng. Tùy chức năng cơ nâng mi, bác sĩ có thể lựa chọn rút ngắn cơ nâng mi hoặc treo mi vào cơ trán nhằm nâng mí và cải thiện trường nhìn. Phẫu thuật thường được chỉ định sớm nếu sụp mí che đồng tử hoặc có nguy cơ gây nhược thị.

Lưu ý quan trọng:

Hiện nay không có phương pháp điều trị tại nhà, massage hay tập luyện nào có thể khắc phục sụp mí bẩm sinh. Việc điều trị cần được chỉ định và thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa.

Phẫu thuật cắt mí 6D khắc phục tình trạng sụp mí hiệu quả

VII/ Khả năng phục hồi & mức độ an toàn khi điều trị

Khả năng phục hồi và mức độ an toàn khi điều trị phụ thuộc vào phương pháp áp dụng, tình trạng nền của khách hàng và việc theo dõi sau điều trị.

Mức độ cải thiện:

Đa số phương pháp điều trị xâm lấn tối thiểu hoặc phẫu thuật thẩm mỹ hiện nay cho thấy hiệu quả cải thiện rõ rệt sau giai đoạn hồi phục ban đầu. Sưng, bầm thường giảm dần trong vài ngày đến vài tuần, kết quả ổn định hơn khi mô đã thích nghi hoàn toàn.

Rủi ro có thể gặp:

Một số rủi ro có thể xảy ra như sưng kéo dài, lệch nhẹ, nhiễm trùng hoặc phản ứng với vật liệu, tuy nhiên tỷ lệ này thấp nếu chỉ định đúng và thực hiện trong điều kiện y tế đạt chuẩn.

Tầm quan trọng của theo dõi sau điều trị:

Theo dõi và tái khám định kỳ giúp phát hiện sớm bất thường, xử lý kịp thời và đảm bảo kết quả an toàn, ổn định lâu dài.

Tái khám kiểm tra định kỳ

VIII/ Câu hỏi thường gặp về sụp mí bẩm sinh (FAQ)

1. Sụp mí bẩm sinh có tự khỏi không?

Sụp mí bẩm sinh không tự khỏi, do liên quan đến cơ nâng mi phát triển kém hoặc bất thường từ khi sinh ra.

2. Trẻ bị sụp mí bẩm sinh có cần phẫu thuật không?

Không phải mọi trường hợp đều cần phẫu thuật ngay. Phẫu thuật thường được chỉ định khi mức độ sụp mí ảnh hưởng đến thị lực hoặc thẩm mỹ, và thời điểm can thiệp phụ thuộc vào mức độ nặng và tuổi của trẻ.

3. Sụp mí bẩm sinh có ảnh hưởng đến tầm nhìn không?

Có. Sụp mí nặng có thể che trục thị giác, làm tăng nguy cơ nhược thị (mắt lười) nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời.

4. Sau điều trị có tái phát không?

Nguy cơ tái phát thấp, nhưng vẫn có thể xảy ra do sự phát triển của cơ thể hoặc đáp ứng mô theo thời gian, cần tái khám định kỳ.

5. Có biến chứng không?

Biến chứng hiếm gặp nếu điều trị đúng chỉ định, nhưng có thể bao gồm lệch mí nhẹ, khô mắt hoặc chưa cân đối hai bên.